Đô thị biển miền Trung luôn là một đề tài hấp dẫn đối với những ai yêu thích dịch chuyển và nghiên cứu văn hóa bản địa. Nếu ai đó hỏi tôi rằng Đà Nẵng xưa và nay có gì thay đổi, tôi sẽ không ngần ngại trả lời rằng đó là một cuộc “lột xác” ngoạn mục, biến một “làng chài” nghèo nàn, khuất lấp sau cái bóng của cố đô Huế và phố cổ Hội An, trở thành một thành phố đáng sống bậc nhất Việt Nam. Dưới góc nhìn của một người hoạt động lâu năm trong ngành ẩm thực và lữ hành, sự thay đổi này không chỉ nằm ở những cây cầu biểu tượng hay những tòa nhà chọc trời, mà nó thấm đẫm trong từng món ăn, từng nếp sống và cách người dân nơi đây làm du lịch.
Ký ức về một Đà Nẵng xưa cũ và trầm mặc
Để hiểu được câu chuyện Đà Nẵng xưa và nay có gì thay đổi, chúng ta phải ngược dòng thời gian về những thập niên cuối của thế kỷ 20. Khi đó, thành phố nằm khép mình bên dòng sông Hàn phẳng lặng, chia tách làm hai nửa đối lập. Khu vực quận Nhất (trung tâm hành chính cũ) sầm uất hơn một chút, trong khi bên kia sông – vùng thung lũng bán đảo Sơn Trà và thung lũng Ngũ Hành Sơn – vẫn là những dải đất cát hoang sơ, người dân sống chủ yếu bằng nghề chài lưới thô sơ.
Giao thông lúc bấy giờ vô cùng trắc trở. Việc qua lại hai bờ sông Hàn phụ thuộc hoàn toàn vào những chuyến phà gỗ chầm chậm. Người dân vùng An Hải, Mỹ Khê muốn sang phố trung tâm phải thức khuya dậy sớm để kịp chuyến phà. Sự ngăn cách về địa lý kéo theo sự chênh lệch lớn về mức sống và hạ tầng đô thị. Du khách đến với vùng đất này ngày ấy chủ yếu là khách vãng lai, dừng chân nghỉ ngơi trong chốc lát trước khi tiếp tục hành trình ra Huế hoặc vào Hội An. Du lịch tại chỗ gần như là một khái niệm xa xỉ khi bãi biển Mỹ Khê tuyệt đẹp vẫn còn hoang vu, thiếu thốn các dịch vụ lưu trú và giải trí đạt chuẩn.
Cuộc cách mạng hạ tầng và những cây cầu huyền thoại
Sự chuyển mình vĩ đại bắt đầu từ khi thành phố trở thành đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương vào năm 1997. Đây là cột mốc quan trọng để giải đáp câu hỏi Đà Nẵng xưa và nay có gì thay đổi trên phương diện quy hoạch kiến trúc. Thành phố bắt đầu chiến dịch “quay mặt ra sông, mở đường ra biển”, phá bỏ những khu tài sản xập xệ ven sông để nhường chỗ cho những đại lộ khang trang.
Sự xuất hiện của cầu Sông Hàn – cây cầu quay đầu tiên do chính người dân đóng góp kinh phí xây dựng – đã chính thức phá vỡ thế cô lập giữa hai bờ Đông – Tây. Tiếp theo đó, hàng loạt cây cầu độc đáo khác ra đời như cầu Rồng phun lửa và nước, cầu Trần Thị Lý với cánh buồm căng gió, cầu Thuận Phước sừng sững nơi cửa biển và cầu Vàng trên đỉnh Bà Nà Hills. Từ một đô thị nghèo nàn, nơi đây đã vươn mình trở thành “Thành phố của những cây cầu”, kiến tạo một không gian đô thị hiện đại, lung linh khi đêm về. Những con đường ven biển như Hoàng Sa, Trường Sa, Võ Nguyên Giáp được mở rộng, biến dải cát hoang sơ năm nào thành cung đường du lịch năm sao với hàng loạt resort, khách sạn quốc tế sang trọng.
Sự chuyển dịch của diện mạo du lịch địa phương
Sự thay đổi về hạ tầng đã tạo bệ phóng vững chắc cho ngành công nghiệp không khói phát triển vượt bậc. Khi nghiên cứu sâu về vấn đề Đà Nẵng xưa và nay có gì thay đổi, tôi nhận thấy một tư duy làm du lịch vô cùng chiến lược của chính quyền và người dân nơi đây.
Trước đây, sản phẩm du lịch rất nghèo nàn, chủ yếu dựa vào danh thắng Ngũ Hành Sơn hay những bãi tắm tự phát. Giờ đây, thành phố đã sở hữu chuỗi sản phẩm đa dạng từ du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch sinh thái, du lịch MICE (hội nghị, hội thảo) cho đến du lịch tâm linh. Các lễ hội mang tầm quốc tế như Lễ hội Pháo hoa Quốc tế Đà Nẵng (DIFF) được tổ chức thường niên, thu hút hàng triệu lượt khách trong và ngoài nước, định vị thương hiệu thành phố điểm đến sự kiện và lễ hội hàng đầu châu Á. Người dân bản địa cũng dần thay đổi thói quen ứng xử, hình thành nét văn hóa du lịch văn minh, mến khách, không có tình trạng chèo kéo hay chặt chém du khách – một điểm cộng lớn giúp thành phố giữ chân du khách dài ngày hơn.
Để tìm hiểu sâu hơn về lịch sử hình thành cũng như các giá trị truyền thống cốt lõi được bảo tồn qua các thời kỳ, du khách có thể khám phá thêm tại chuyên mục Di sản & lịch sử để có một cái nhìn toàn diện nhất.
Ẩm thực Đà Nẵng: Từ mộc mạc làng chài đến tinh hoa hội tụ
Là một chuyên gia ẩm thực, tôi đặc biệt chú ý đến cách mà hương vị món ăn nơi đây tiến hóa theo thời gian. Đây có lẽ là khía cạnh phản ánh rõ nét nhất câu hỏi Đà Nẵng xưa và nay có gì thay đổi trong đời sống thường nhật.
Hương vị mộc mạc của những ngày xưa cũ
Ẩm thực truyền thống vốn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ tính cách chịu thương chịu khó của người dân miền Trung. Món ăn xưa thường đậm đà, cay nồng và chú trọng vào độ tươi ngon tự nhiên của nguyên liệu hơn là sự cầu kỳ trong bày biện. Những gánh mì Quảng mộc mạc bên lề đường với sợi mì dày, nước nhưn (nước dùng) đậm vị từ tôm, thịt heo hoặc cá lóc, ăn kèm với rổ rau sống đủ loại rau đắng, bắp chuối bào đã nuôi dưỡng biết bao thế hệ. Hay món bánh tráng cuốn thịt heo với những lát thịt luộc mỡ trong, da giòn mềm, chấm vào chén mắm nêm đậm đặc thơm mùi dứa, ớt tỏi băm nhuyễn là những ký ức không thể phai mờ của người dân phố biển.
Sự thăng hoa và hiện đại hóa ẩm thực ngày nay
Ngày nay, khi du khách khắp nơi đổ về, bản đồ ẩm thực đã có sự giao thoa vô cùng phong phú. Bên cạnh các món ăn truyền thống được nâng tầm trong các không gian nhà hàng sang trọng, tinh tế, thành phố còn đón nhận tinh hoa ẩm thực từ khắp nơi trên thế giới như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Ý. Người đầu bếp hiện đại biết cách giữ lại cái “hồn” cốt lõi của món ăn xưa nhưng khéo léo thay đổi cách bài trí và giảm bớt vị cay, vị mặn để phù hợp với khẩu vị của thực khách đa quốc gia.
Đặc biệt, các món ăn đặc sản làm quà cũng được đóng gói hiện đại, bảo đảm nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm. Nếu bạn đang dạo quanh các khu chợ truyền thống như chợ Cồn hay chợ Hàn để tìm kiếm một hương vị chuẩn mực kết hợp giữa công thức gia truyền và quy trình chế biến hiện đại, thì món Tré Đà Nẵng chính là một gợi ý hoàn hảo với vị chua nhẹ, thơm nồng mùi riềng và tỏi ớt, rất thích hợp để làm quà biếu sau chuyến đi.
Con người Đà Nẵng và nếp sống đô thị văn minh
Vật chất thay đổi, hạ tầng thay đổi, vậy lòng người có thay đổi? Câu trả lời cho câu hỏi Đà Nẵng xưa và nay có gì thay đổi ở phương diện con người chính là sự thích ứng tuyệt vời nhưng không làm mất đi căn tính bản địa.
Người dân xưa vốn gắn liền với ruộng đồng, chài lưới nên mang vẻ ngoài rắn rỏi, chân chất, có phần ăn to nói lớn. Người dân nay đã trở thành những công dân đô thị hiện đại, năng động, am hiểu công nghệ và ngoại ngữ để phục vụ du khách toàn cầu. Thế nhưng, nét thân thiện, lòng hiếu khách và sự bộc trực, chân thành thì vẫn vẹn nguyên như cũ. Bạn có thể dễ dàng nhận được nụ cười rạng rỡ và sự chỉ đường tận tình từ một bác tài xế công nghệ hay một cô bán hàng rong trên phố. Chính cái chất bộc trực, không hoa mỹ đó đã tạo nên “thương hiệu” con người miền Trung, khiến bất cứ ai đến đây cũng cảm thấy ấm áp như trở về nhà.
Những thách thức trong tiến trình phát triển hiện đại
Bất kỳ một cuộc đổi đời nào cũng phải đối mặt với những mặt trái của nó, và hành trình tìm lời giải cho việc Đà Nẵng xưa và nay có gì thay đổi cũng không ngoại lệ. Sự đô thị hóa quá nhanh đã mang đến không ít áp lực cho thành phố trẻ này.
- Áp lực lên môi trường: Sự xuất hiện của hàng loạt dự án bê tông hóa ven biển và trên các sườn núi đã đặt ra bài toán lớn về việc bảo tồn đa dạng sinh học, đặc biệt là hệ sinh thái voọc chà vá chân nâu quý hiếm tại bán đảo Sơn Trà.
- Quá tải hạ tầng giao thông: Vào những khung giờ cao điểm hoặc mùa cao điểm du lịch, các tuyến đường trung tâm đã bắt đầu xuất hiện tình trạng ùn ứ cục bộ – điều mà trước đây chưa từng có.
- Nguy cơ phai nhạt bản sắc văn hóa: Khi dòng chảy hiện đại hóa quá mạnh mẽ, các làng nghề truyền thống như làng đá mỹ nghệ Non Nước, làng chiếu Cẩm Nê hay làng nước mắm Nam Ô gặp nhiều thách thức trong việc bảo tồn và truyền nghề cho thế hệ mai sau.
Chính quyền thành phố hiện đang nỗ lực thực hiện các chiến lược phát triển bền vững, áp dụng công nghệ số vào quản lý đô thị thông minh theo định hướng của Tổng cục Du lịch Việt Nam nhằm cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ các giá trị tài nguyên nhân văn quý giá. Du khách có thể tham khảo thêm các định hướng này tại Tổng cục Du lịch để hiểu rõ hơn về tầm nhìn dài hạn của ngành du lịch nước nhà.
Kinh nghiệm khám phá thành phố cho du khách hiện đại
Để cảm nhận rõ nét nhất câu chuyện Đà Nẵng xưa và nay có gì thay đổi, một chuyến đi thực tế là điều vô cùng cần thiết. Đối với những ai muốn lên kế hoạch trải nghiệm Du Lịch Đà Nẵng một cách trọn vẹn và chủ động nhất, tôi xin chia sẻ một vài kinh nghiệm đắt giá dưới đây.
Đầu tiên, hãy chọn thời điểm du lịch phù hợp. Thời gian lý tưởng nhất là từ tháng 4 đến tháng 8 hằng năm, khi thời tiết nắng đẹp, biển êm, rất thuận lợi cho các hoạt động tắm biển và vui chơi ngoài trời. Tiếp theo, về phương tiện di chuyển, việc thuê một chiếc xe máy để tự do len lỏi qua những con phố cũ ở quận Hải Châu, rồi phóng tầm mắt ngắm nhìn đại lộ Võ Nguyên Giáp lộng gió sẽ giúp bạn cảm nhận rõ rệt sự tương phản tuyệt vời giữa nét cổ kính và hiện đại. Cuối cùng, đừng chỉ ghé thăm những địa điểm check-in nổi tiếng, hãy dành một buổi sáng sớm để ra bãi biển Mân Thái, xem cảnh những ngư dân kéo lưới vây – một nét đẹp lao động mộc mạc từ thời xưa vẫn được gìn giữ vẹn nguyên giữa lòng thành phố hiện đại ngày nay.
Lời kết cho một hành trình chuyển mình rực rỡ
Nhìn lại chặng đường dài đã qua, câu hỏi Đà Nẵng xưa và nay có gì thay đổi đã có một lời giải đáp vô cùng viên mãn. Từ một thị xã tỉnh lẻ trầm lặng, thành phố đã vươn mình trỗi dậy trở thành một đô thị biển hiện đại, một trung tâm kinh tế, văn hóa và du lịch tầm cỡ của cả nước. Sự thay đổi ấy là kết quả của tầm nhìn chiến lược, của những quyết sách táo bạo và hơn hết là tinh thần đồng lòng, chịu thương chịu khó của người dân mảnh đất này. Thành phố không chỉ thay đổi ở những chiếc áo khoác lung linh bên ngoài, mà vẫn giữ được cái hồn cốt đậm đà, chân chất của một vùng đất miền Trung đầy nắng gió. Đối với tôi, nơi đây luôn là một biểu tượng tự hào của sự phát triển bền vững, một điểm đến mà mỗi lần quay trở lại, ta đều tìm thấy những điều mới mẻ để yêu, để thương và để ngưỡng mộ.
